Barometer
CollectionFebruari 2026
Seneffe/Bergen, Bassy/Tondeur Auden, begin 19de eeuw
De kwikbarometer, die in 1643 door Evangelista Torricelli werd uitgevonden, dient om de atmosferische druk te meten, die dan wordt gebruikt om de weersveranderingen te voorspellen.
In de 18de eeuw groeide dit wetenschappelijk instrument, vaak in combinatie met een thermometer, uit tot een decoratief object dat in rijkelijke monturen van gesculpteerd en verguld hout werd gevat. In de 19de eeuw raakte dit instrument wijder verspreid en werd het een gebruikelijk onderdeel van het interieur in burgerwoningen, wat een belangrijke stap betekende in de popularisatie van de meteorologische waarnemingen. De modellen die in die periode werden vervaardigd, werden in talrijke verscheidene vormen en van zeer uiteenlopende materialen gemaakt.
Het exemplaar uit onze collectie dateert uit het Empîre-tijdperk en is op een paneel van kersenhout bevestigd. Het bevat zowel een regelaar, een barometer als een thermometer. De regelaar draagt de vermelding “Contrôleur approuvé par l’Académie de Florence par Bassy Seneffe” [Regelaar goedgekeurd door de Academie van Firenze door Bassy Seneffe], wat bewijst dat deze barometer door een erkende wetenschappelijke instelling werd gevalideerd. Deze goedkeuring garandeert de betrouwbaarheid van het instrument en zijn overeenstemming met de wetenschappelijke normen van die tijd.
Op de thermometer, die eveneens voorzien is van de vermelding “Bassy, Seneffe” zijn de minimum- en maximumtemperaturen vermeld die in Parijs op diverse data in de loop van de 18de eeuw werden gemeten, evenals de waarden die als optimaal worden beschouwd voor serres, hoenderhokken, de zijderupsteelt, … Als we die aanduidingen nader bekijken, stellen we vast dat de temperatuur tot – 17 ° C kon dalen.
Op de barometer is het etiket aangebracht van de opticien Tondeur Auden, die in Bergen gevestigd was. Daarop staat vermeld dat het om een gediplomeerde opticien en tevens een fabrikant en hersteller van wetenschappelijke instrumenten gaat. Volgens de vermeldingen op het etiket bood deze zaak een brede waaier van
diensten en producten aan: optiek, brillenmakerij, glazen, bergkristallen, herstellingen, thermometers, aërometers, elektriciteit, …
Kersenhout, geblazen glas, kwik, papier. h 105 cm, b 21,5 cm.
Inv. nr. SM048.
Herkomst: 1994, Aankoop Franse Gemeenschap van België.
Het voorwerp bevindt zich in het niet-toegankelijke bestand van het museum.