De vrijmetselarij in de 18de eeuw – Een sociale ruimte

Van 25 april 2026 tot 25 april 2027 zal het Domein van het Kasteel van Seneffe u verwelkomen in een rijk en heel bijzonder universum dat het Europa van de Verlichting ingrijpend heeft beïnvloed. De tentoonstelling “De Vrijmetselarij in de 18de eeuw, een sociale ruimte” gaat niet dieper in op de zweem van geheimzinnigheid die rond het genootschap hangt noch op de gebruikelijke misvattingen, maar licht daarentegen de sluiter over de geheimen van de vrijmetselaarsloges als plaatsen voor ontmoetingen, debatten en de uitwisseling van ideeën, waar edellieden, geleerden, kunstenaars, geestelijken en reizigers in elkaars gezelschap konden vertoeven.

Dankzij de uitwisseling van ideeën in sociale ruimten (cafés, tavernes, salons…) kon de samenleving van die tijd evolueren en veranderen. De vrijmetselarij maakte er een integrerend bestanddeel van uit: het genootschap getuigde tegelijk van een openheid naar de buitenwereld; maar ook van een subtiele discretie. Het zou voor een drastische verandering zorgen van de plaats die iedereen in de maatschappelijke sfeer innam.

Als u rondwandelt in de neoclassicistische appartementen op de eerste verdieping van het kasteel, zult u niet alleen maçonnieke voorwerpen kunnen ontdekken, maar ook schilderijen, boeken, wetenschappelijke instrumenten en voorwerpen die de tijd van de Verlichting illustreren... Ze vertellen het verhaal van een periode die wordt gekenmerkt door een bruisende intellectuele sfeer. Dankzij een tijdlijn vindt u gemakkelijk uw weg in de geschiedenis van die periode. U kunt u laten onderdompelen in de sfeer van een aristocratisch salon waar over ideeën werd gediscussieerd en waar de voorkeur voor mooie dingen alomtegenwoordig was, … Diverse thema’s - muziek, wetenschappen, literatuur, openluchtspellen, natuur – illustreren dit keerpunt in de sociabiliteit van de 18de eeuw dat ervoor heeft gezorgd dat progressieve ideeën zich in de wereld van die tijd konden verspreiden.

Kort samengevat biedt de tentoonstelling “De Vrijmetselarij in de 18de eeuw” u het volgende:

• een levendige onderdompeling in een laboratorium van ideeën dat vorm heeft gegeven aan de moderne tijd;
• meer dan 300 tentoongestelde voorwerpen, afkomstig van bijna 50 Belgische en buitenlandse instellingen, vrijmetselaarsloges en privéverzamelaars;
• een participatieve en sfeerscheppende scenografie;
• een museumervaring gebaseerd op tekstpanelen die een museumtraject aanbieden dat een verhaal vertelt en de nodige uitleg geeft;
• een 18de-eeuwse belichting van een weinig bekend onderwerp;
• een rijkelijk geïllustreerde publicatie van 150 pagina’s die te koop wordt aangeboden in de boetiek van het museum.

Visueel ontwerp © Domaine de Seneffe asbl- Grafische ingrepen: European pictures - Foto: L. Artamonow