Naar inhoud

Het Domein van het kasteel van Seneffe

Collectie On-Line

Beteldoos

augustus 2019

Batavia – begin 18de eeuw

Betelpeper, ook afgekort tot betel, is een klimplant uit de familie van de peperachtigen die in heel Zuid- en Zuidoost-Azië en in het gebied van de Stille Oceaan wordt gekauwd. De autochtonen rollen de betelbladeren op rondom stukjes gedroogde arecanoot die worden bestrooid met kalk en met diverse specerijen die verschillen naargelang van het land. Door urenlang hierop te kauwen, wordt een zeker gevoel van welbehagen teweeggebracht. Betelpeper verkreeg bekendheid in onze contreien dankzij de Oost-Indische Compagnie. Dit exotische gebruik bleef in zwang bij de kolonialen tot in het begin van de 19de eeuw.

Europese edelsmeden die zich in die verre landen hadden gevestigd, stelden in hun atelier zowel Westerse als Aziatische arbeiders tewerk. Die culturele vermenging leverde bijzonder mooie stukken typisch koloniaal edelsmeedwerk op. Een van die stukken is dit prachtige rechthoekige betelkoffertje van schildpad dat waarschijnlijk in Batavia werd vervaardigd in het begin van de 18de eeuw. Schildpad was in de 17de en de 18de eeuw een bijzonder gegeerd product. Het is een edel en levend materiaal met mooie kleurschakeringen, gaande van donkerbruin tot blond. Soms is het zelfs transparant.

De beteldoos is versierd met typisch Bataafse decoratieve elementen van zilver, zoals spijkers met stervormige kop die rechtstreeks in het schildpad zijn gedreven, het slotplaatje in de vorm van een wapenschild, het type hoekbescherming en de vier bolvormige voetjes met koloniale invloed. Oorspronkelijk was deze doos in vakken onderverdeeld om er de verschillende ingrediënten in op te bergen, maar die onderverdeling is niet bewaard gebleven.

Zilver - schildpad

h 8,2 cm, l 18,4 cm, b 13 cm.
Herkomst: 1978, Schenking Claude en Juliette D’Allemagne.
Inv. nr. sda095.

Geen merken.

De beteldoos wordt tentoongesteld in de biljartzaal.