Naar inhoud

Het Domein van het kasteel van Seneffe

Collectie On-Line

Wandtapijt “met grotesken”

april 2016

Koninklijke Manufactuur van Beauvais – naar Jean-Baptiste Monnoyer – begin 18de eeuw

Dit wandtapijt maakt deel uit van de zogenaamde wandtapijten “met grotesken” naar de kartons van Jean-Baptiste Monnoyer (1636-1699). Het is geweven op een basse-lissegetouw in de manufactuur van Beauvais, onder leiding van Philippe Behagle. Deze reeks werd tussen 1688 en 1732 talloze malen gereproduceerd met verschillende varianten. De compositie is geïnspireerd op de stijl van de grotesken en aangepast aan de smaak van de tijd door de ornamentist Jean I Bérain. De indeling van het tapijt is opgebouwd rond fijne architecturale structuren die drie ruimten afbakenen. Rondom vullen bloemen, vazen, vogels, pijlkokers en lambrekijnen de ruimte symmetrisch op. De achtergrondkleur die deze reeks kenmerkt, is een geelachtige tint, die “tabac d’Espagne” of Keizersmantel wordt genoemd. Voor de decoratieve elementen is de overheersende kleur rood.
Het tafereel ontvouwt zich als een theatervoorstelling op een podium waar men toegang toe krijgt via twee kleine trapjes die van elkaar worden gescheiden door een latwerk met loofwerk en bloemen. In het midden van de compositie zien we Melpomene, de muze van de tragedie uit de Griekse mythologie, gezeten op een wolk, geflankeerd door twee leeuwen. Ze kan worden herkend aan het tragediemasker dat ze in haar rechterhand houdt. Ze is gekleed in een gedrapeerd kleed en draagt cothurnen, veterlaarzen met een dikke sleehak die door de Griekse tragedie-acteurs werden gedragen om hen langer te maken.
Onder met wijnranken versierde bogen spelen zich aan weerskanten twee neventaferelen af met dierentemmers, aan de rechterkant met honden en aan de linkerkant met leeuwen.
Alle rijken zijn harmonisch afgebeeld: het minerale rijk (de vloer en de structuren van het decor van gekleurde marmersoorten …), het plantenrijk (wijnranken, bloemboeketten en bloemenslingers …), het dierenrijk (honden, leeuwen en vogels …).
De rand met witte achtergrond stelt een decor van grotesken voor dat uit lambrekijnen, muziekinstrumenten, maskers, sfinxen, kariatiden, vogels, parfumbranders en bloemboeketten bestaat. In twee identieke cartouches is een zittende Chinese mandarijn met een parasol afgebeeld. In de hoeken van de lijst staan de initialen ADC vermeld.

Wol en zijde.
h 3,80 m; l 4,18 m.
Herkomst : 1971, aankoop door de Franse Gemeenschap. Inv. nr. SM028.
Het wandtapijt bevindt zich op dit ogenblik in het niet-toegankelijke bestand van het museum.